Zimy na Podkarpaciu potrafią przynieść sporo śniegu, a dach jest pierwszym miejscem, w którym to widać. Dotyczy to zarówno domów jednorodzinnych na osiedlach w Słocinie, Budziwoju czy Zalesiu, jak i bloków z dachami płaskimi na Nowym Mieście czy Baranówce, a także domów w Łańcucie, Boguchwale i Tyczynie, do których dojeżdżamy. Sople nad wejściem, lód w rynnach albo zacieki na suficie po roztopach mają zwykle wspólną przyczynę, którą da się usunąć jesienią. Wyjaśniamy, skąd się biorą i co sprawdzić w październiku, zanim spadnie pierwszy śnieg.
Skąd biorą się sople i lód na okapie
Sople rzadko są winą samego mrozu. Najczęściej powstają wtedy, gdy ciepło z domu ogrzewa połać od spodu. Śnieg na wyższej części dachu topi się, woda spływa w dół i zamarza na zimnym okapie, który wystaje poza ścianę i nie jest ogrzewany. Tak narasta wał lodu, a za nim zbiera się woda z kolejnych roztopów.
Ten wał to tak zwany zator lodowy. Woda, która nie ma gdzie spłynąć, potrafi wejść pod dachówki lub blachę i pojawić się na suficie poddasza, choć samo pokrycie jest całe. Dlatego zimowe przecieki często zaskakują właścicieli, którzy latem nie mieli z dachem żadnych kłopotów.
Co zrobić jesienią, żeby zimą było spokojnie
Najwięcej da się załatwić przed sezonem. Oto kolejność, w jakiej warto podejść do tematu:
- Sprawdź ocieplenie poddasza. Ciepło uciekające przez dach to główna przyczyna nierównego topnienia śniegu. Szczeliny w wełnie, zawilgocona izolacja albo brak paroizolacji widać zwykle gołym okiem od środka.
- Zadbaj o wentylację. Szczelina wentylacyjna pod pokryciem i wloty przy okapie pozwalają utrzymać połać chłodną i równą temperaturę na całej jej długości.
- Wyczyść rynny i rury spustowe. Rynna pełna liści zamarza szybciej i staje się fundamentem dla wału lodowego.
- Obejrzyj obróbki przy kominie i oknach dachowych. Tam woda z roztopów wnika najłatwiej.
- Zrób zdjęcia dachu. Jeśli zimą coś się wydarzy, łatwiej będzie porównać stan sprzed sezonu.
Płotki przeciwśniegowe: kiedy mają sens
Płotki i ławy przeciwśniegowe nie zatrzymują topnienia, ale zapobiegają zsuwaniu się całych płatów śniegu i lodu z połaci. Mają największy sens nad wejściem, podjazdem, chodnikiem przy ulicy, tarasem i nad niższym dachem garażu czy wiatrołapu, który mógłby ucierpieć od uderzenia zsuwającej się masy.
Na dachach z blachy, z których śnieg schodzi szybko i gwałtownie, płotki montuje się szczególnie często. Ważne, żeby były mocowane do konstrukcji dachu przez odpowiednie uchwyty, a nie tylko do samego pokrycia, bo zatrzymany śnieg ma swój ciężar.
Odśnieżanie dachu: ostrożnie
Większość dachów domów jednorodzinnych jest projektowana tak, żeby przenieść obciążenie śniegiem przewidziane dla danego regionu, więc nie trzeba zrzucać śniegu po każdym opadzie. Wyjątkiem są sytuacje, gdy po obfitych opadach przychodzi deszcz lub odwilż i śnieg mocno nasiąka wodą, a także dachy płaskie i o małym spadku, na których śnieg zalega długo. W Rzeszowie dotyczy to zwłaszcza dachów płaskich bloków, garaży i budynków usługowych: tam warto przed zimą sprawdzić drożność wpustów, żeby woda z roztopów miała gdzie odpłynąć.
Wchodzenie na oblodzony dach jest bardzo niebezpieczne. Jeśli coś trzeba zrzucić, bezpieczniej robić to z ziemi zgarniaczem na długim drążku albo wezwać ekipę z zabezpieczeniem. Nie skuwaj lodu z rynien i okapu siekierą ani młotkiem, bo łatwo przy tym uszkodzić pokrycie i rynnę.
Gdy po roztopach pojawi się zaciek
Zaciek na suficie po roztopach nie zawsze oznacza dziurę w dachu. Może to być zator lodowy, nieszczelna obróbka albo skraplanie się pary wodnej na zimnej stronie pokrycia przy słabej wentylacji. Każda z tych przyczyn wymaga innej naprawy, dlatego warto zacząć od diagnozy. Zanotuj, kiedy zaciek się pojawił, czy po opadach, czy po ociepleniu, i zrób zdjęcia od strony poddasza. Przy poważniejszych problemach z izolacją pomoże poprawa izolacji termicznej i wentylacji poddasza, a uszkodzone pokrycie czy obróbki usuwamy w ramach naprawy dachu.
Najczęstsze pytania
Czy sople na dachu to znak, że dach jest źle ocieplony?
Często tak. Duże sople i lód na okapie zwykle oznaczają, że ciepło ucieka przez połać i nierówno topi śnieg. Warto wtedy sprawdzić izolację i wentylację poddasza.
Czy trzeba odśnieżać dach domu jednorodzinnego?
Zwykle nie. Wyjątkiem są dachy płaskie i bardzo obfite opady połączone z odwilżą. Na oblodzony dach nie należy wchodzić bez zabezpieczenia.
Czy płotki przeciwśniegowe można zamontować na istniejącym dachu?
Tak, na większości pokryć można je dołożyć później. Trzeba dobrać uchwyty do rodzaju pokrycia i przymocować je do konstrukcji dachu.